روایت حماسه «ایران همدل» در بستر داستان / ثبت ۸۷ روایت واقعی از اهدای طلا به مقاومت لبنان

به گزارش واحد توسعه ارتباطات و برند باغ کتاب، نشست نقد و بررسی کتاب «به نام یحیی» نوشته زینب عرفانیان، با حضور نویسنده، مرضیه نفری کارشناس ادبی و مرتضی قاضی منتقد عصر چهارشنبه 20 آبان ماه 1405 در سروستان باغ کتاب برگزار شد. در این نشست تخصصی، ابعاد ساختاری، مستندنگاری و پیام‌های فرهنگی این اثر که به انعکاس حماسه پویش مردمی «ایران همدل» و اهدای طلا از طرف مردم ایران به جبهه مقاومت لبنان می‌پردازد، مورد بررسی قرار گرفت.

از اتاق شهید مغنیه تا کانال «روایات طلایی»؛ انگیزه و فرآیند تولید اثر

در ابتدای این نشست، زینب عرفانیان، نویسنده کتاب «به نام یحیی»، به تشریح فرآیند شکل‌گیری و جرقه‌های اولیه نگارش این اثر پرداخت. عرفانیان در خصوص حضورش در لبنان یک هفته پس از عملیات ۷ اکتبر ۲۰۲۳ گفت: حضور در منزل شهید عماد مغنیه و اقامه نماز در اتاق شهید جهاد مغنیه نقطه عطفی در ایجاد مواجهه درونی و احساس مسئولیت برای ثبت وقایع جبهه مقاومت بوده است.

نویسنده کتاب در تشریح فرآیند گردآوری مستندات بیان کرد که پس از شهادت سید حسن نصرالله و اوج‌گیری پویش مردمی «ایران همدل»، با ایجاد گروهی در پیام‌رسانی با همکاری گروه‌های مختلف مردمی (از جمله گروه‌های مادرانه و نیروهای جهادی)، اقدام به جمع‌آوری روایت‌های خام از سراسر کشور کردم. پس از پالایش، بازنویسی و پرداخت ادبی توسط تیم نگارش، در نهایت ۸۷ روایت منتخب برای گنجانده شدن در کتاب نهایی گردید. همچنین کتاب در اصل دارای ۸۷ عکس مستند نیز بوده که جهت کاهش حجم و وزن اثر به پیشنهاد ناشر تعدیل گردید.

زینب عرفانیان در ادامه گفت: تصمیم‌گیری برای جمع‌آوری روایت‌ها پس از شهادت سید حسن نصرالله شکل گرفت و شنیدن خبر شهادت یحیی سنوار نقطه‌ای بود که تصمیمم را برای تبدیل این روایت‌ها به یک کتاب داستانی ماندگار قطعی کرد. حال و هوای احساسی شخصیت داستان هنگام مواجهه با خبر شهادت سنوار، انعکاس مستقیم تجربه درونی و اشک‌های خود من در آن لحظات است.

در ادامه بخش‌های مختلف کتاب توسط کارشناس و منتقد میهمان مورد بررسی قرار گرفت. پیرامون ارزیابی پیرنگ و دکوپاژ داستان، مرتضی قاضی منتقد میهمان نشست نمره بالایی به انتخاب بستر داستانی زوج جوان داد و آن را قالبی پرظرفیت برای پیوند دادن هزینه‌های ازدواج با ایثار طلا دانست، هرچند اشاره کرد که داستان می‌توانست باورپذیری ملموس‌تر و کشمکش‌های قوی‌تری در مواجهه با واقعیت‌های سخت زندگی داشته باشد.

همچنین در خصوص چالش لهجه و اصالت راویان در مستندنگاری وی با ارزیابی فاصله میان «موجود» و «مطلوب»، بر اهمیت حفظ لحن، لهجه، لکنت‌ها و زبان بدون روتوش راویان واقعی تأکید کرد و یادآور شد که نباید زبان صریح و متنوع مردم در فرایند پرداخت ادبی دستکاری یا یکدست شود.

داستان «به نام یحیی» درباره زوجی جوان به نام‌های «محمدحسین» و «ساره» است که در آستانه آغاز زندگی مشترک با چالش‌های مالی تأمین هزینه‌های ازدواج و وابستگی به دارایی‌های خود (از جمله موتور سیکلت محمدحسین به نام سالار) دست‌پنجره نرم می‌کنند. در این میان، ورود ساره به پایگاه‌های جمع‌آوری کمک‌های مردمی به عنوان عکاس و راوی (که در بخش‌هایی از اثر، دوربین عکاسی خود نقش راوی را ایفا می‌کند)، پای این زوج را به حماسه اهدای طلا باز می‌کند و آنان را در مسیر ایثار و دل‌کندن از تعلقات مادی قرار می‌دهد.

انتهای پیام/