به گزارش روابط عمومی باغ کتاب تهران، یکم فروردین سالروز تولد سلمان هراتی، شاعری که که نامش با عناوینی چون «از آسمان سبز» و «دری به خانه خورشید» در ادبیات انقلاب اسلامی میدرخشد، توانست دریچههای جدیدی را به روی شعر و ادبیات انقلاب اسلامی بگشاید. او در رشته هنر در دانشگاه تربیت معلم تهران به تحصیل پرداخت. از جمله فعالیتهای هراتی در طول تحصیل، حضور در حوزه هنری، آشنایی و معاشرت با شاعرانی چون زندهیاد قیصر امینپور، سیدحسن حسینی، مهرداد اوستا و مشفق کاشانی بود.
اشعار و سبک شعری
خواننده شعرهای سلمان هراتی، در وهله نخست با ایدئولوژی شاعر مواجه میشود. بیشتر اشعارش به شکل مستقیم و غیرمستقیم به بازگویی جهانبینی، اعتقادات و برداشتهای اجتماعی و سیاسی او میپردازد. او در قالبهای مختلف از جمله غزل، قصیده، و شعر آزاد آثاری را خلق کرد. اشعارش با زبانی ساده و در عین حال عمیق، احساسات و تفکرات انسانی را به تصویر میکشید. سلمان با شعر پیوندی ناگسستنی داشت و از همین روست که صمیمیت، خلوص و بیپیرایگی در اشعار او موج میزند.
تخلصی که در شاعری برای خود انتخاب کرد«آذرپاد» به معنای «رهایی جستن» بود.
از مهمترین خصوصیات شعری سلمان هراتی، استفاده از زبان روزمره و تصاویری ملموس از زندگی روزمره مردم است. او با این کار، شعر را از یک امر انتزاعی و دور از واقعیت به یک بیان صریح و نزدیک به حقیقت تبدیل کرد.
تشبیه از اساسیترین عناصر سازنده شعر سلمان است. برای نمونه وی حجله دوست شهید خود را به فانوسی تشبیه کرده که نورانیت معنوی در آن موج میزند: «حجله تو مثل یک فانوس/ گشت روشن با پر ققنوس»
زبان هراتی در اشعارش مردمگرا بود، البته فارغ از پوپولیسم مینوشت و مردمگرایی سلمان ابزاری برای اقناع از راه فریب نبود؛ بلکه از آن برای آگاهیدادن و برقراری ارتباط با جامعه استفاده میکرد. در این راه به توفیق رسید و هنوز آثارش پرمخاطب و در ذهنها زنده و جاوید است.
آثار
از میان آثار او میتوان «از این ستاره تا آن ستاره»، «دری به خانهی خورشید»، «از آسمان سبز»، «گزیده ادبیات معاصر2»، «مجموعه کامل شعرهای سلمان هراتی» اشاره کرد. سلمان هراتی از پیشگامان شعر انقلاب اسلامی بوده و اشعار بسیاری را در رثای امام خمینی (ره) سروده است «نگاه کن/ در هزاره آوار/ آفتاب چه عریان میتابد/ بخوان به نام آب/ که رود دنباله آواز توست/ بگو بهار بهار/ باور کنیم... در حوزه جنگ تحمیلی نیز منظومههایی چون «از بیخطی تا خط مقدم»، «در خلوت بعد از یک تشییع»، «با آفتاب صمیمی» و « تا کومههای آبی دریا» را سروده است. سلمان همچنین اشعار زیادی را با مضامین مذهبی از جمله عاشورا سروده «هفتاد و دو آفتاب/ به ادامه انتشار کهکشان/ از روشنان مشرق عشق/ برآمدند/ در گذرگاه حادثه ایستادند...
غزل زیبای زیر از اشعار ماندگار اوست که در استقبال از ورود تاریخی حضرت امام(ره) سروده شده است.
پیش از تو آب معنی دریا شدن نداشت
شب مانده بود و جرأت فردا شدن نداشت
بسیار بود رود در آن برزخ کبود
اما دریغ زهرهٔ دریا شدن نداشت
در آن کویر سوخته، آن خاک بی بهار
حتی علف اجازهٔ زیبا شدن نداشت
گم بود در عمیق زمین شانهٔ بهار
بی تو ولی زمینهٔ پیدا شدن نداشت
دلها اگر چه صاف، ولی از هراس سنگ
آیینه بود و میل تماشا شدن نداشت
چون عقدهای به بغض فرو بود حرف عشق
این عقده تا همیشه سر واشدن نداشت
چون عقدهای به بغض فرو برد حرف عشق