آشفتگی داده‌های هوش مصنوعی نیازمند معماری روش تحقیق

به گزارش روابط عمومی باغ کتاب، رویداد اردیبهشت در هفدهمین و آخرین روز خود، میزبان نقد و بررسی مجموعه ده جلدی «روشهای تحقیق در ارتباطات» بود. این برنامه روز هشتم خرداد با حضور دکتر سیدرضا نقیبالسادات (نویسنده کتاب) و دکتر برزویی (کارشناس) در ایوان شاهنامه باغ کتاب برگزار شد.

نقیب السادات نویسنده کتاب گفت: ابتدا نکته‌ای درباره تحولات حوزه رسانه می‌گویم. این مجموعه در بازار کتاب توزیع شده و ظرف سه روز پس از چاپ، تمام شد. این نشان می‌دهد مردم در حوزه رسانه تشنه مطالب جدید هستند. سالهاست در این عرصه مطالعه میکنم و به نظرم دو ملاحظه مهم رسیده است. نخست، ضعف‌های متعددی در آموزش این رشته داریم. رشته ارتباطات جدید است و روزبه‌روز متحول می‌شود. بحث شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌های جدید، جذابیت زیادی برای مردم ایجاد کرده است. ما در دانشگاه علامه طباطبایی بهعنوان قطب ارتباطاتی کشور، سعی کردیم این رشته را پس از انقلاب ارتقا دهیم و روی آموزش حوزه رسانه کار میکنیم.

نقیب السادات ادامه داد: نکته دوم، وقتی روی تحولات آموزش متمرکز می شویم، باید منابع آموزشی مناسب نیز آماده کنیم. این کتابها به‌عنوان منابع درسی طراحی شده‌اند و خوشبختانه با همکاری انتشارات سروش، مجموعه ده جلدی روش‌های تحقیق در ارتباطات و رسانه منتشر شد. این حوزه تخصصی «تحقیق در ارتباطات» نام دارد؛ یعنی روشهایی برای مطالعه پیامدها و عملکرد رسانه‌ها. تلاش کردیم چاپ جدید کتاب به نمایشگاه برسد، اما محدودیت کاغذ اجازه نداد. در حال حاضر، جامعه دانشگاهی و مراکز آموزشی می‌توانند از این مجموعه استفاده کنند.

این نویسنده کتاب توضیح داد: این مجموعه هم راهنمایی برای طراحی پژوهش در حوزه رسانه است و هم آموزش روش‌های تحقیق؛ روش‌هایی که با آنها میتوان در حوزه شبکه های اجتماعی، ماهوارهها، رادیو، تلویزیون و مطبوعات تحقیق کرد. این کتابها برای دانشجویان مقاطع کاردانی، کارشناسی تا دکترا کاربرد دارد و سرفصلهای آموزشی در آنها رعایت شده است.

وی افزود: ایده تدوین مجموعه ده جلدی کتاب های روش دکتر نقیب السادات به عنوان یک مرجع مکتوب، ایده رو به جلویی است که نشان میدهد این انتشارات نیز دنبال مرجعیت سازی در حوزه های دانشی است. ما از یک استاد قوی حوزه ارتباطات که عمری مجاهدت علمی کرده، نیاز داشتیم مجموعه‌ای داشته باشیم که بتوانیم به آن استناد کنیم.

این کارشناس با اشاره به اهمیت دانش ارتباطات گفت: در ادبیات علمی غربی‌ها اصطلاحی دارند که میگویند «ارتباطات کلید است». دانش ارتباطات در ایران کمتر از ۱۰۰ سال قدمت دارد. این دانش سه بخش اصلی دارد: اول مفاهیم و تعاریف که کتاب‌های زیادی درباره آنها نوشته شده؛ دوم نظریه‌های حوزه ارتباطات و رسانه که در این حوزه نیز محصولات تالیفی کم داریم و بیشتر ترجمه است و از نظریات جدید عقب هستیم؛ و سوم بخش روش که واقعاً مظلوم واقع شده است.

برزویی در ادامه افزود: در حوزه روش‌های تحقیق، عمدتاً یک دوره روش‌های کمی غلبه داشت. در روشهای کیفی نیز کتب مرجع کمی داریم. این کتاب میتواند حلقه اتصال و نقطه شروعی برای تقویت بعد سوم یعنی بعد روش باشد. استاد نقیب السادات خوب تشخیص دادند و وارد این موضوع شدند.

وی با اشاره به تحولات جدید رسانه‌ای اظهار داشت: امروزه با رسانه‌های نوین و به خصوص هوش مصنوعی، دادههای بی‌قواره، بی مبنا و بی پشتوانه به واسطه تحقیقات سطحی که هوش مصنوعی ارائه می دهد، زیاد شده است. یک آشفته مارکت مفاهیم و داده ها داریم. روش تحقیق به نوعی نظم بخشی، قواره دار کردن و قاعده‌مند کردن داده‌ها است تا به مفاهمه علمی تراز جهانی و بومی برسیم.

برزویی تاکید کرد: روش تحقیق معماری داده است، معماری الگوریتمی و نظام بخش. این کتاب آن داده‌هایی را که برای معماری داده مؤثر است، پیش روی پژوهشگران حوزه قرار میدهد. استاد نقیب السادات معماری و انتظام بخشی الگوریتمی انجام داده‌اند تا ریل گذاری برای نظم بخشیدن به داده‌ها و از طرف دیگر خروجی‌های قابل اعتماد و معتبر در دانش ارتباطات ایجاد کنند.

برزویی در پایان گفت: روش، ضلع سوم دانش ارتباطات پس از مفاهیم و نظریه‌ها است. روش به ما نشان می‌دهد با این آشفته مارکت دادهای که داریم، چطور داده‌ها را بچینیم، ساختار دهیم و ریل گذاری کنیم. این کتاب روشهای جدید و به روزی را هم ارائه کرده است. دانشجویان می‌توانند به آن مراجعه و استناد کنند. چه عالی که دانشگاه علامه طباطبایی پشت این اثر است و یک استادتمام ارتباطات آن را نوشته است.

در بخش پایانی این نشست، سیدرضا نقیب السادات، نویسنده مجموعه ده جلدی «روش‌های تحقیق در ارتباطات»، گفت: این مجموعه ده جلدی هنوز ادامه دارد و به پایان نرسیده است. دو جلد دیگر از این مجموعه آماده شده است که تحت عنوان «روشهای آینده پژوهی در حوزه رسانه» منتشر خواهد شد.

وی افزود: در این دو جلد، هم پارادایم کمی و هم پارادایم کیفی پیش بینی شده است. همچنین اسکلت و شالوده کلان روشها در مجموعه بعدی که خودش دو جلد است، قرار دارد. همانطور که دکتر برزویی فرمودند، تحولات حوزه روش بسیار سریع شده است. ما از خُرد روش ها به سمت کلان روش‌ها آمدهایم. با ظهور شبکه‌های اجتماعی و داده‌های بزرگ یا کلان داده ها، دیگر با روشهای خُرد نمی‌توانیم آن دادهها را تحلیل کنیم.

وی بیان کرد: این مجموعه حاصل نزدیک به ۲۰ سال کار است. من از حدود دهه ۸۰ کار روی آن را شروع کردم و تا ابتدای ۱۴۰۰ ادامه دادم. هنوز حدود ۴ جلد دیگر از این مجموعه باقی مانده که به تدریج شرایط انتشارشان فراهم می‌شود و در اختیار عزیزان قرار خواهد گرفت.
 

انتهای پیام/