به گزارش روابط عمومی باغ کتاب تهران، به نقل از خبرنگار کتاب و ادبیات خبرگزاری فارس: رویداد «اردیبهشت کتاب» در باغ کتاب تهران، این روزها با سوالات متعددی همراه شده است. سعید مکرمی، معاون کتاب باغ کتاب تهران در همین زمینه شائبه رقابت اردیبهشت کتاب با نمایشگاه کتاب را رد کرد. سعید مکرمی با اشاره به ماهیت نمایشگاه کتاب اظهار داشت: تلقی من این است که نمایشگاه کتاب یک رویداد ملی و فرهنگی است که هر سال برگزار میشود. این رویداد صرفاً به نفع ناشرها نبوده که بگوییم فقط ناشر از آن بهره میبرد و کتابهایش را عرضه میکند؛ یا اینکه فقط اهالی قشر کتابخوان یا به اصطلاح «کتابخوار» بیایند و در هوای تازه کتاب نفسی چاق کنند و کتابهای جدید را ببینند. مخاطب نمایشگاه کتاب همه مردم بودند و همین حضور همگانی باعث میشد نمایشگاه سالیانه کتاب تبدیل به یک امر ملی و مانند یک فستیوال ملی شود که هیجان و نشاط اجتماعی ایجاد میکند.معاون کتاب باغ کتاب تهران بیان کرد: من نمیتوانم این تلقی را بپذیرم که نمایشگاه کتاب به خاطر مسائل امنیتی برگزار نشده است؛ به دلیل اینکه ما همین الان کلی حجاج را به خارج از کشور فرستادهایم. وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی حتماً دلایل متعددی داشته و شرایطی که در آن قرار گرفته، شرایطی نبوده که بتواند نمایشگاه کتاب را برگزار کند؛ چون برگزاری نمایشگاه کتاب یک عقبه چندماهه دارد و نمیشود یکروزه برای آن تصمیم گرفت، نمایشگاه کتاب یک عملیات چندماهه است.
اصالت باغ کتاب و فلسفه رویداد اردیبهشت کتاب
مکرمی در ادامه به فلسفه وجودی باغ کتاب اشاره کرد و گفت: مسئله جدی این است که باغ کتاب تهران از اساس با اشاره شخص رهبر شهید ایجاد شده است. رهبر شهید دغدغه داشتند که جایی در کشور باشد که به عنوان یک نمایشگاه ۳۶۵ روزه عمل کند و در طول سال، همه کتابهای تازه را جمعآوری کرده باشد تا مردم بتوانند دائماً از آن بازدید کنند. ما با این مسئله مواجه بودیم که در فضای اردیبهشتماه، طبق یک سنت قدیمی، ذهن مردم منتظر اردیبهشت کتاب بود. ما برای این رویداد در باغ کتاب، هیچ بنایی برای رقابت با نمایشگاه کتاب نداشتیم؛ به همین خاطر در باغ کتاب به هیچ ناشری غرفهای به معنای غرفههای نمایشگاه کتاب ندادیم.
وی افزود: ما در باغ کتاب یک فضای عرضه سنتی در بخش کودک و نوجوان و بزرگسال داشتیم و اکنون نیز همه فضای عرضهمان مثل قبل است. ما فقط تصمیم گرفتیم حس و حالی به جامعه القا کنیم و بگوییم اردیبهشت همیشه با فضای کتاب همراه است و همچنان اردیبهشت کتاب در باغ کتاب جاری است. محوریت کار را هم روی رویدادهای جانبی گذاشتیم؛ یعنی همان کارهایی که در طول سال هم میشد برگزار کرد.
معاون کتاب باغ کتاب تهران یادآور شد: نکته دوم این است که ما با درخواستی از سمت بسیاری از ناشران مواجه شدیم؛ مثلاً ناشر یا نویسنده میگوید من میخواهم کتابم را رونمایی کنم، کجا این کار را انجام دهم؟ آیا باغ کتاب به من سرویس میدهد تا آنجا برنامه بگیریم؟ وقتی ناشری میخواهد برنامه رونمایی داشته باشد و پیش من میآید، من چطور میتوانم به او بگویم برو در نمایشگاه مجازی رونمایی کن؟ آنجا که اصلاً امکان حضور ندارد.
مدیر کتابفروشی اسم افزود: اساساً هر چیزی که اکنون نشاط اجتماعی مردم را بالا ببرد، به نفع مردم است. هر گروه و دستگاهی ماموریتی دارد. ما در باغ کتاب ماموریتی داریم که به عنوان یک مرکز فرهنگی-تفریحی با مخاطب خانواده، تلاش کنیم حال خوبی به مردم بدهیم. رویداد اردیبهشت کتاب فضایی نیست بلکه فرصت یک همافزایی است.
پاسخ به نیازهای روحی جامعه و حضور خانوادهها
مکرمی با اشاره به شرایط جاری کشور اظهار داشت: اگر امروز به باغ کتاب نگاه کنید، جز خانواده کسی را نمیبینید؛ همه دست بچههایشان را گرفتهاند و با خانواده آمدهاند. این نشان میدهد که مردم نیاز دارند. اگر من نتوانم نیاز مردم را برطرف کنم، اینکه در طول سال حضور داشته باشم دیگر به چه دردی میخورد؟ اگر نتوانم اکنون به مردم خدمت کنم و ذرهای از فشار روحی و روانی جامعه بکاهم، فعالیت من بیفایده است. باغ کتاب اساساً آمد تا به رسالت خودش عمل کند و کاری به بقیه مجموعهها نداشت.
معاون کتاب باغ کتاب درمورد زمانبندی این رویداد تصریح کرد: مسئله بعدی این است که اگر از ماه اردیبهشت عبور میکردیم، با دو مسئله مواجه میشدیم؛ اول گرمی هوا و دوم امتحانات زودهنگام مدارس.وی افزود: موج ایجاد شده در رویداد اردیبهشت کتاب در راستای ارائه خدمات به صنعت نشر است چرا که در حوزه نشر هرچه هیجان کتاب بالاتر برود در خدمت این صنعت قرار میگیرد و بهتر است.
وی پیرامون انس مخاطبان کتاب با زیست در فضاهای کتاب همزمان با اردیبهشت ماه گفت: در اردیبهشت ماه چه بخواهیم و چه نخواهیم، به خاطر سنت چند دههای که داشتیم، فضا نسبت به ماههای دیگر سال برای عرضه کتاب بیشتر است و مخاطبان ظرفیت ذهنی بیشتری برای کتاب دارند. در دورهای که نشر تحت فشار زیادی است، هر چقدر بتوانیم کتاب هر ناشری را حتی دو نسخه بیشتر بفروشیم، نوعی خدمت به صنعت نشر ارائه کردیم. مجموعه باغ کتاب در راستای حمایت از ناشران زمانبندی مشخصی را برای تسویه با آنها درنظر گرفته است.
تفاوتهای خرید حضوری و مجازی کتاب
مکرمی با تبیین تفاوتهای خرید حضوری و مجازی گفت: کتاب از آن کالاهایی نیست که مثل کالاهای برطرفکننده نیازهای روزمره باشد، بلکه بخش زیادی از آن در مواجهه فیزیکی فروخته میشود. دلیل این امر چیست؟ دلیلش این است که در سالهای قبل که ما همزمان با نمایشگاه بینالمللی، نمایشگاه مجازی کتاب را هم برگزار میکردیم، فروش ناشران در بخش مجازی اصلاً قابل مقایسه با نمایشگاه حضوری بینالمللی کتاب نبود. این نشان میدهد کتاب اساساً کالایی است که در مواجهه، تعامل، دست گرفتن و ورق زدن فروخته میشود. البته بخشی از مخاطبان هدفمند میدانند چه میخواهند و از نمایشگاه مجازی خرید میکنند، اما بخشی دیگر میآیند کتاب را میبینند، ورق میزنند و میخرند؛ یعنی این دو بستر از دو سو مکمل یکدیگر هستند و در راستای رقابت ایجاد نشده است.
وی خاطرنشان کرد: با توجه به مخاطب باغ کتاب نکته مهمتر این است که مخاطبی که در رویداد حضور پیدا میکند حس و حال خانوادگی خودش را دارد که بخشی از سبد خرید کتابش را محقق میکند. حال چرا باید ناشر را از این فرصت محروم کنم، آن هم در دورهای که صنعت نشر به شدت تحت فشار است؟ مکرمی در پایان افزود: اما مسئله جدی این است که صنعت نشر احتیاج به یک تلاش ویژه دارد و هر جا هر کسی هر کاری بتواند، باید انجام دهد. اکنون ما پای کار هستیم و این اصلاً به این معنی نیست که نباید کار دیگری انجام شود؛ یعنی اگر بشود یک ماه دیگر دوباره یک نمایشگاه دیگر برگزار کرد و تکان دیگری به بازار داد، یا یک ماه بعد از آن هم نمایشگاه دیگری بگذارند، ما برای صنعت نشرمان در حد موقعیت خود هر کاری بتوانیم انجام میدهیم.
#اردیبهشت_کتاب